fbpx

Bladzijde voor bladzijde leven

Onderstaande tekst schreef ik voor het boek  ‘Creativiteit als levenskunst’ van uitgeverij SAAM. 

 

‘Wat wil je met die boekjes gaan doen?’

De vraag verraste compleet, zoals vragen zo goed kunnen. Vooral wanneer ze vanuit een ander perspectief worden gesteld. Ik had een van mijn creatieve dagboeken (art journals) aan mijn therapeut laten zien en hij vroeg: ‘Wat wil je met die boekjes gaan doen?’

Als kind was ik gek op boeken. Is las letterlijk alle boeken die de (kleine) plaatselijke bibliotheek had staan voor mijn leeftijdscategorie. Die boeken hielpen me door het leven. In boeken kon ik schuilen als ik rust nodig had. In boeken las ik over mensen waarin ik mezelf herkende en over werelden waarnaar ik verlangde.

Na het lezen kwam het schrijven. Al schrijvend klom ik op van schoolkrant via ingezonden brieven naar een bijbaan als journalist voor het plaatselijke advertentieweekblad, naast mijn studie Nederlands. Voor een deel hield ik van het schrijven omdat ik daardoor gezien werd. Mijn naam stond in de krant. Maar belangrijker was dat ik verbinding voelde door het schrijven. Ik interviewde bijvoorbeeld de bakker die zijn zaak had verbouwd, het echtpaar met de gouden bruiloft of de kunstenares bij de opening van haar expositie. Ik mocht deze mensen alles vragen wat ik wilde weten. Zij waren open en hadden vertrouwen in hoe ik het op papier zou zetten. Ik zag hen en zij zagen mij. Schrijven was de vorm van creativiteit die me hielp om mijn plek in de wereld te vinden.

Voor mij is creativiteit geen levenskunst, maar levensnoodzaak. Inmiddels schrijf ik behalve voor anderen ook veel voor mezelf. Mijn schrijven heeft gezelschap gekregen van andere creatieve technieken zoals tekenen en het maken van collages en boeksels (creatief werk op een boekpagina).  Vooral in tijden dat het niet zo goed met me gaat werk ik veel in mijn creatieve dagboeken. Ik kom ervan tot rust. Ik ben beter in staat om te voelen wat ik voel, om te begrijpen hoe dat komt en om te ontdekken wat ik nodig heb om goed voor mezelf te zorgen. Niet verwonderlijk dat ik in de jaren dat ik in therapie was, vele art journals vulde.

‘Wat wil je met die boekjes gaan doen?’ De vraag verraste me zo omdat ik geen toekomstplannen heb voor mijn boekjes. Alles wat ze moeten doen, hebben ze al gedáán op het moment dat ik erin werkte. Ik schrijf, teken en zoek op papier om te kunnen leven, bladzijde voor bladzijde.

creativiteit als levenskunst

𝗟𝗼𝗲𝘀 𝗩𝗼𝗿𝗸 (1969) is communicatiedeskundige en zelfstandig ondernemer. Ook geeft zij creatieve workshops. Samen met psycholoog Adriaan van ’t Spijker schreef zij het boek Denk je dat je mij kunt helpen? (2022) over hoe het is om in therapie te zijn. Eerder verscheen Uitgelezen, een boek over ‘boekselen’. Loes woont in Gouda, is getrouwd en moeder van een zoon en dochter.

 

 

Jezelf ondersteunen met creativiteit

dochter-naar-het-buitenland

Creativiteit is een geweldige manier om jezelf te ondersteunen in het leven.

Het is bekend dat de meeste mensen een favoriete manier te hebben om te vluchten voor spanning of moeilijke omstandigheden of gevoelens, en dat wordt dan jouw ‘drug of choice’ genoemd. Maar de tegenhanger bestaat ook, namelijk je ‘creativity of choice’. Wat is jouw favoriete manier om ontspannen, om bij je gevoel te komen en om dingen te verwerken en verdiepen? Bij mij is dat, naast het boekselen, ook het werken in een artjournal oftewel creatief dagboek.

Mijn-geheim-lege-nest-Loes1Toen onze dochter naar Wenen vertrok, niet voor een poosje maar ‘voor altijd’ was ik daarvan echt wel even van slag. En dan vind ik het fijn om bewust tijd te nemen om daarbij stil te staan door iets te maken in mijn journal. Soms maak ik zo’n pagina in een half uurtje, soms ben ik er een paar dagen mee bezig en voeg ik steeds iets toe. Mijn ‘legenestpagina’s’ hadden meerdere dagen nodig.

Het begon met een stapel oude encyclopedieën die ik van iemand cadeau kreeg waarin mooi gekleurde kaarten zaten, waaronder een van Wenen. Die lag al ergens in een stapeltje knipsels klaar om ooit te gebruiken. In een tijdschrift vond ik een tekening van een jonge vrouw die me aan mijn dochter deed denken, in dezelfde kleurstelling als de kaart. Die twee combineerde ik op mijn spread. Mag je dat al een collage noemen, als het uit maar twee onderdelen bestaat?

Vervolgens heb ik drie tijdschriften genomen en ben ik gaan zoeken naar koppen die me van pas kwamen. Als eerste ontstond de tekst aan de rechterzijde:

Lieve dochter
Kind koos opnieuw
Haar eigen weg
Ze groeit en verlegt de focus
Een internationale toekomst
In Oostenrijk
We wonen niet meer samen

Deze tekst beschrijft de aanleiding maar gaat nog niet echt over mij. Behalve dan de conclusie dat we niet meer samen wonen.

De tekst ‘Wat voel ik precies?’ nodigde me uit om wat aandacht te besteden aan mijn gevoelens daarbij.

lege-nest-mijn-geheim-loes2

Wat voel ik precies?
Ik voel me gesloopt
Verdrietig
Trots

 

 

Als je toen aan me had gevraagd hoe ik me voelde, had ik nooit ‘Ik voel me gesloopt’ gezegd. Maar zodra ik die tekst zag wist ik dat het klopte. Van alle emoties, ook gedurende de periode dat we voorbereidingen troffen voor haar vertrek, was ik letterlijk heel erg moe. Ik was blij even alleen thuis te zijn, terwijl Martin onze dochter en al haar spullen met de auto naar Oostenrijk bracht.

Het is tijd voor nieuwe dingen
– Dat voel ik aan alles
Niet alleen haar leven,
Maar dat van het hele gezin

Niet meer naast elkaar zitten

Na deze spread ging ik nog een paar dagen door met het zoeken naar zinnen en woorden die pasten bij hoe ik me voelde. Ik legde de groeiende verzameling op een groot vel en bleef schuiven tot het verhaal naar mijn zin was. In een van de tijdschriften vond ik ook een mooie schildering van een vogel, waarbij uitgelegd stond dat blauw melancholie symboliseert. Het is een gouache van Pieter Bijwaard. Door die kleur blauw ook te gebruiken als omlijsting voor de found poetry werden ook dit twee pagina’s die mooi bij elkaar passen.

melancholie

Het is pijnlijk maar
Ik denk gewoon: niet tegenstribbelen
Ik moet door én
Ik moet vriendelijk zijn voor mezelf

Ik neem maatregelen
Goede zelfzorg
Waarom helpt eten bij rouwverwerking?
Herstelacties voor mezelf
Schrijven, rust voor je hart
Even knuffelen
Wandelen
Voldoende slaap

Hoe nu verder? Kostbare momenten samen herinneren
Dat fijne van vroeger
Ondertussen blijft het natuurlijk wel belangrijk dat je elkaar echt blijft zien
Nieuwe rituelen reserveren voor verbinding

Het gave van found poetry vind ik dat je woorden vindt en combinaties gebruikt, die je met gewoon schrijven niet zou vinden. Ik zocht een werkwoord bij ‘rituelen’ en dan denk ik zelf aan iets als ‘maken’ of ‘verzinnen’. Maar die woorden waren niet beschikbaar in het materiaal waartoe ik me (expres) beperkte. Natuurlijk kun je meer tijd nemen en net zo lang zoeken tot je het woord vindt dat je nodig hebt. Maar ik dwing mezelf om het te doen met het beperkte materiaal dat ik heb en dan ontstaan er juist onverwacht mooie vondsten. ‘Rituelen reserveren’ vind ik een mooie combinatie omdat beide woorden met een r beginnen en een gelijk aantal lettergrepen hebben. ‘Voor verbinding’ is ook fijn met de twee v’s, die bovendien verbinding maken met de v in ‘reserveren’.

Blij met het resultaat. Blij met het proces. En blij met de tastbare herinnering aan deze gebeurtenis in mijn leven.

Toen ik op de Facebookgroep RUM een oproep zag van een journalist voor verhalen over het lege nest syndroom, plaatste ik een foto van de eerste spread als antwoord. Dat leidde uiteindelijk tot een interview in het tijdschrift Mijn Geheim (Klik hier voor de pdf: Mijn-geheim-leeg-nest-bestelbijdeauteur-web). De foto’s zijn gemaakt door Hannah Hansen fotografie. De tekst is van Jet Hoogerwaard.

In het artikel wordt ook nog even Bestelbijdeauteur.nl genoemd, het boekenplatform dat ik samen met Nienke heb opgericht en dat we samen beheren. Ik vanuit Gouda, Nienke vanuit Wenen.

artikel-in-mijn-geheim

Boekselen: op losse pagina’s of in een boek?

boekselen met je klas

Tijdens de workshop ‘Boekselen met je klas’ werd een vraag gesteld over het boekselen op kopietjes van een boekpagina. De leerkracht liet alle leerlingen met dezelfde pagina werken. Doordat de opdracht maar op een manier uitgevoerd kon worden (zoiets als ‘Omlijn alle hoofdletters’) kreeg iedereen hetzelfde resultaat. Niks mis mee, maar niet ‘creatief’.

Als je kunt boekselen in een eigen boek is dat net wat meer bijzonder. Wat jij daarin vindt en maakt is uniek. Je zou het vinden van een boek ook onderdeel kunnen maken van je les of project. Bezoek bijvoorbeeld een tweedehands winkel, of benader een bibliotheek voor afgeschreven boeken. Soms wordt de schoolbibliotheek deels vernieuwd en kunnen de boeken die weg gaan in je klas worden gebruikt. Bibliotheken delen eens per jaar een gratis boek uit dat wellicht voor oudere kinderen geschikt is. Je ziet ook steeds vaker minibibliotheken op straat waar je een geschikt boek zou kunnen vinden. Of doe een oproep in de schoolkrant / schoolapp. Je zou ook met je klas kunnen nadenken over: hoe kom je aan een oud boek waarin je mag werken?

boeken boekselenAls hele boeken geen optie zijn, kun je als leerkracht de pagina’s van één boek losscheuren of snijden en uitdelen: dan heeft iedereen een andere pagina. Meerdere losse pagina’s kun je later eventueel samenvoegen tot een boekje.

Kopietjes van dezelfde pagina zijn vooral leuk als de opdracht alle kanten op kan. Als je bijvoorbeeld vraagt om de woorden te gebruiken die je mooi vindt, dan zal ieder kind andere woorden kiezen.

Ik heb ook een keer een school begeleid die uiteindelijk een tentoonstelling inrichtte met de boeksels. Dan is het wel handig om op losse pagina’s te werken!

Vrolijke mailreeks voor verbinding

Voor de derde keer verzorg ik de gratis mailreeks Twaalf Dagen Creatief, samen met zeven andere creatieve kanjers.

Iedereen die behoefte heeft aan verbinding, creativiteit en ontspanning in de dagen rond kerst is welkom om mee te doen!

Vanaf 24 december 2023 ontvang je dagelijks een mail boordevol creatieve opdrachten en inspiratie. Niets moet, alles mag. Aanmelden kan via https://boekselen.nl/12-dagen-creatief

‘Deelnemers laten ons weten dat we wel érg veel ideeën opsturen’ vertelt Loes Vork. ‘Dat klopt, want we zijn met acht creatieve aanbieders. Het is de bedoeling dat je de mail als een menukaart ziet, waaruit je kiest waar je zin in hebt, bijvoorbeeld tekenen, wandelen, schrijven, boekselen of art journaling.’

‘Vorig jaar hadden we meer dan duizend deelnemers. We merken dat mensen het fijn vinden om juist in deze periode iedere dag wat tijd te nemen voor zichzelf. En ook om zich verbonden te voelen met andere mensen die aan het project mee doen. Sommige deelnemers tonen hun werk via social media met de hashtag #12dagencreatief, anderen werken voor zichzelf. Je kunt meedoen op je eigen manier en moment.’

‘Deze mailreeks is ons kerstcadeautje aan iedereen die verlangt naar creativiteit en verbinding. Verbinding met jezelf en met anderen. Het is vriendelijk, vrolijk, verrassend, verwarmend en verdiepend. Doe je mee?’

  • Loes Vork – Boekselen
  • Jenny de Bode – Art Journaling
  • Arja de Lange – Zentangle
  • Liane Baltus – Rituelen / mindset
  • Sanne Bloem – Zelfgemaakte scheurkalender
  • Els de Wit – Met kleding laten zien wie je bent
  • Christine de Vries – Schrijven
  • Anky Floris – Wandelen met het Levenskunstspel

Boekselen met je klas

Boekselen is een fijne manier om taalplezier en creativiteit te bevorderen. Ik geef dan ook graag workshops aan leerkrachten zodat ze de creatieve techniek zelf kunnen gebruiken met hun klas, als activiteit op zichzelf of als aanvullende techniek voor andere vakken/lessen.

De workshop voor leerkrachten duurt 2 uur en kan live op locatie worden gegeven, of online via Zoom. Deze workshop is bedoeld voor een groep leerkrachten en kan ook worden ingezet als personeelsuitje of scholing. Ook plan ik regelmatig data in voor individuele aanmelding.

Op de pagina over Onderwijs (klik hier) vind je meer informatie over mijn aanbod voor scholen en leerkrachten.

 

In wat voor boek kun je goed boekselen?

In welk boek kun je goed boekselen

In wat voor boek kun je goed boekselen?

‘In ieder boek’ is het kortste antwoord.

Of: ‘Dat weet ik niet. Neem een boek en probeer het zelf uit!

Het derde, en langere antwoord lees je in de rest van deze blog ????

Het is een van de meest gestelde vragen, en tegelijkertijd de vraag waar ik het minst goed antwoord op kan geven. Er zijn namelijk zo veel verschillende soorten boeken, en overal kun je wel in boekselen. De mogelijkheden verschillen alleen van boek tot boek. En of die mogelijkheden bij je passen, verschilt dan weer van mens tot mens.

Rijke woordenschat

Als je mooie woorden wil vinden om nieuwe teksten mee te maken, dan helpt het als je boek een aangename inhoud heeft. Je kunt je voorstellen dat je wat minder ‘moois’ vindt in een boek over oorlog of in een thriller, of in een studieboek. Een boek waarin een rijke woordenschat wordt toegepast is fijn. Een ouderwets boek of een boek dat uit een andere taal (en cultuur) is vertaald bevat soms originele, ongebruikelijke woorden die extra mogelijkheden bieden.

Je favoriete boek

Sommige mensen boekselen met veel plezier in hun lievelingsboek, waarvan ze dan wellicht een extra exemplaar hebben gekocht voor het boekselen. Anderen hebben moeite om in een favoriet boek nieuwe dingen te vinden, omdat ze de oorspronkelijke betekenis niet goed los kunnen laten. Maar je kunt natuurlijk ook een soort samenvatting van het boek maken door te boekselen. En soms begin je in een oninteressant boek en ontdek je tijdens het boekselen dat het toch heel boeiend is.

met volle hart boekselen

Een boek dat fijn voelt

Ik ben inmiddels zo ervaren dat ik in iedere tekst wel iets kan vinden, dus voor mijzelf is het niet zo erg belangrijk wat voor boek het is. Bovendien heb ik meerdere boekselboeken waardoor kan ik kiezen welk boek het beste past bij mijn behoefte van dat moment. Maar ik kan me wel heel goed voorstellen dat het fijn is om in een boek te werken dat plezierig aanvoelt. Bijvoorbeeld met een linnen kaft of een mooie titel, en een plezierige inhoud.

Tekst die niet belangrijk is

Je kunt natuurlijk ook boekselen zonder iets met de tekst te doen. Grappig voorbeeld: ik liet aan een cursist het Boekenweekgeschenk zien waarin ik met veel plezier werk. De cursist probeerde het ook, maar ze vond het helemaal niks. Ze kon niet zo veel met de tekst. Ik had daar geen last van… want ik gebruik dat boek alleen voor variaties op de opdracht ‘Boekselen met o-tjes’. Dat is een opdracht die je in mijn boek ‘Uitgelezen’ vindt en die ik ook in al mijn lezingen en basisworkshops gebruik. Die opdracht is namelijk heel veelzijdig en ik vind het leuk om de mogelijkheden in één boekje te verzamelen. Daardoor heb ik dus geen last van een eventueel onaantrekkelijke tekst!

Je behoefte aan ruimte

Ook lettertype, lettergrootte en regelafstand hebben invloed op het boekselen. Als je net als ik graag witte paadjes tussen de woorden en zinnen door tekent, is het fijn als de tekst niet priegelig klein is. Een grootletterboek of een kinderboek is dan beter te doen.

Papier dat doordrukt

En dan over het papier. Er zijn enorm veel soorten boeken, soorten papier en manieren van inbinden. Soms is het papier vergeeld, soms zelfs kruimelig van ouderdom. Soms dik, soms heel dun. Soms drukken pennen en stiften erg door en soms helemaal niet. De dikte van het papier is overigens geen goede voorspeller voor doordrukken of niet. Ik werk nu in een heel oud boekje met dun, glad papier dat tot mijn verrassing helemaal niet doordrukt. En ik heb een ouderwets boek liggen met zeer dik papier waar de inkt recht doorheen lijkt te vallen. Bovendien: is het erg dat je papier doordrukt? Nee, dat hoeft niet zo te zijn. Je kunt je bijvoorbeeld beperken tot de materialen die niet doordrukken, zoals kleurpotlood. Of je kunt de pagina’s voorstrijken met gesso of witte acrylverf. Of je werkt alleen op de rechterpagina’s. Of je omarmt het doordrukeffect en verwerkt dat weer.

doordruk boekselen

Formaat en marges

Zelf vind ik het leuk om in verschillende boeken te werken. Niet alleen vanwege de verschillende inhoud en sfeer, maar ook vanwege de verschillende formaten. Staand, liggend en vierkant. Dun en dik. Boordevol tekst of juist met veel witruimtes en grote marges. Met en zonder afbeeldingen. Fijn voor stiften of juist fijn voor potloden. In ieder boek heb ik voorin een pagina waarop ik test wat het effect is van mijn materiaal. En achterin een pagina om mijn kwasten uit te strijken en lijmresten af te vegen. Daar gebeuren ook vaak boeiende dingen!

In welk boek werk jij?

Boekselen in barre tijden

Soms maak ik boeksels die veel aandacht en tijd vragen, soms maak ik boeksels die heel snel klaar zijn. Het mooie is dat je in beide gevallen evengoed woorden en zinnen kunt vinden die op dat moment precies voor je passen. Hoeveel werk je maakt van de pagina eromheen maakt niet uit!

Hierdoor is boekselen ook een heel fijne techniek in tijden dat je weinig energie of inspiratie hebt. Het enige wat je hoeft te doen is je boek openslaan en 1 woord of desnoods 2 woorden zoeken waar je wat mee hebt. Zet er een lijntje omheen. Klaar. Krijg je per ongeluk toch ideeën om verder te gaan dan is dat prima. En anders kan de pagina gewoon zo blijven. Wie weet heb je later nog eens fut om ermee verder te gaan.

boeksel weer waardeloos

Weer waardeloos

Ik weet nog precies wanneer ik dit boeksel maakte. Ik had me een poosje prima gevoeld, en toen opeens gebeurde er iets waardoor mijn energie en zelfvertrouwen weer helemaal beneden peil raakten. ‘Weer waardeloos.’ Alleen die twee woorden vertellen al het verhaal van die dag. Ik had nog een rolletje lelijk gedecoreerd plastic tape liggen, dus dat paste er mooi bij.

Tijdens het afplakken van de tekst rondom ‘weer waardeloos’ ontdekte ik per ongeluk toch nog wat aanvullende woorden, en zo ontstond dit uitgebreidere boeksel. Ik was blij met de laatste zin, die toch een beetje hoop bevat. ‘Je kunt je bijna niet voorstellen dat er liefde of respect genegenheid is.’ Ja, hoopvol, want ‘bijna niet’ is ‘een beetje wel’!

Boekselen is naar jezelf kijken

Ik laat in mijn boeksels en journalpagina’s stukjes van mezelf zien. In mijn workshops laten de deelnemers ook stukjes van zichzelf zien, voor zover ze dat willen. Ik houd daarvan. Er ontstaat een gevoel van verbinding. Boekselen gaat verder dan alleen maar iets leuks maken. Je kijkt naar jezelf, je praat als het ware met jezelf via het boek. In mijn boek ‘Uitgelezen’ heb ik daarom ook wat persoonlijke verhalen opgenomen die dit effect illustreren.

Is het spannend om open te zijn?

In het boek ‘Denk je dat je mij kunt helpen?’ gaat de openheid nog een stapje verder, omdat ik daarin samen met mijn psycholoog het proces beschrijf van bijna drie jaar psychotherapie. De vraag die nu het meest aan mij wordt gesteld is of ik het spannend vind om met zo’n persoonlijk verhaal naar buiten te treden. Als je daarover meer wil lezen, bezoek dan de site van het boek.

Bomen en boeken

bomen geknipt door loes vork

boeksel van een boom, Vork stamboomBomen en boeken hebben natuurlijk veel met elkaar te maken, aangezien hout vaak de grondstof is voor papier. Bomen zijn ook een fijne metafoor voor het leven en ze duiken dan ook regelmatig op in mijn boeksels. Boeksel jij ook wel eens bomen?

Vork stamboom

In ‘Verhalen uit Kabouterland’, het boek waarin ik ooit begon met boekselen, ontstond een vorkvormige stamboom op de pagina waar het woordje ‘vork’ nogal vaak viel. Ik denk dat de tekst instructies bevat over het dekken van de tafel. Toevallig ontstond dit boeksel op 11 maart, onze trouwdag en dus ook de dag waarop ik ooit begon deze achternaam te gebruiken.

Het lukte me om een vorkvormige stam te tekenen waar alle vermeldingen van ‘vork’ precies in pasten. Stam en bladerdek kleurde ik in met ecoline. De rest van de pagina kreeg een laagje gesso om de tekst weg te werken, behalve het woordje ‘wij’.

Een stukje verderop in het boek staat nog een boom.

 

 

boom boeksel op goudverfCeci n’est pas un arbre

Toen ik eerder een schilderijlijstje goud verfde, smeerde ik de goudverf die overbleef uit op deze pagina. Dat doe ik wel vaker met restjes verf. Later zie ik dan wel weer wat ik met die verfvegen kan doen.

In dit geval zag ik 4 keer het woordje ‘boom’. Waar die woorden een beetje verstopt onder de goudverf zaten, trok ik ze over met een dunne zwarte fineliner. Uit een andere boekpagina knipte ik een boom en die lijmde ik op het goud.

Ik moest denken aan het schilderij ‘Ceci n’est pas une pipe’ van Magritte. Officieel heet het trouwens ‘La Trahison des Images’ wat betekent: het verraad van de voorstelling. Want het schilderij ís geen pijp, maar een afbeelding van een pijp.

En ja, wat is dan een afbeelding van een boom die je hebt gemaakt van papier? Het is geen boom en tegelijkertijd wel. Of liever gezegd: het was een boom. Vandaar mijn bijschrift.

Ceci n’est pas un arbre (c’était un arbre…)

 

 

De boom van ‘Denk je dat je mij kunt helpen?’

De boom op de kaft van ons boek ‘Denk je dat je mij kunt helpen?’ is ook van mijn hand. Op de kaft zelf is hij niet geboekseld, maar mijn eigen favoriete versie van deze linosnede is de afdruk ervan op een boekpagina over psychologie, met dank aan een oude encyclopedie.

Als je hier meer over wil lezen, ga dan naar de site van het boek.

Denk je dat je mij kunt helpen? Loes Vork en Adriaan van 't Spijker

 

Je kunt het boek rechtstreeks bij de auteur bestellen: https://boekselen.nl/product/denkjedatjemijkunthelpen-bestelbijdeauteur

Vermijden / uitstellen, of… zelfzorg!

Best veel lopende projecten, op het moment. Behalve mijn communicatiewerk en het ‘gewone leven’ (Nee zeg, alweer boodschappen te doen, eten te koken…) en natuurlijk het werk aan het boek ‘Denk je dat je mij kunt helpen?’ dat in september verschijnt, werk ik aan verschillende creatieve projecten. Onder meer:

  • Boekselen in Verspreide Opstellen, Jan Ligthart
  • Journalen in Kunst in beeld, de negentiende eeuw, Elsevier, onder meer geïnspireerd door Messy May (Caylee Grey)
  • Vogelen in Bird, voorheen Birk, Jaap Robben, onder meer aan de hand van de opdrachtenpost van Sanne Bloem
  • Stempels en linosnedes maken
  • Opzet voor een boek met therapie-ondersteunende creativiteit

Als je je afvraagt: waar is ze toch allemaal in en mee bezig… dat vraag ik mezelf ook wel eens af!

Meestal gebeurt er van alles tegelijk bij mij. Ik zie er kennelijk nogal rustig uit, maar van binnen is het zelden rustig.

Extra extra druk wordt het in tijden dat ik eigenlijk ergens anders mee zit. Dat zou je vermijden of uitstellen kunnen noemen, maar waarschijnlijk is het net zo goed zelfzorg. Want door het journalen kom ik er uiteindelijk wel achter wat er speelt en wat ik te doen heb.

Al die creativiteit is graven, onderzoeken, verwerken, nadenken, koesteren, liefhebben, loslaten. En meer.

Voorbeeldje

Voor mijn verjaardag kreeg ik een plant die in mooi papier was verpakt. Aan de ene kant groen, aan de andere kant bruin. Van dat papier heb ik een mini uitklapboekje gemaakt dat precies past in het altered boekje ‘Bird’. Op die manier kan ik terug denken aan dat cadeautje van mijn lief.

Dat boekje moet natuurlijk gevuld worden. Dat is een proces wat soms wekend duurt. Op 1 dag kan ik meerdere dingen maken, daarna kan het weer een poosje stil liggen. Het project ligt in ieder geval wel in mijn buurt, op mijn bureau. Mijn bureau ligt heel vol en niezen is niet handig, omdat er ook veel uitgeknipte woorden bij zijn.

Droomvogel

Een van die woorden komt op de voorkant van het uitklapboekje: Droomvogel. Fijne klank en uitnodigend om zelf ook te dromen, om je gedachten te laten vliegen.

In het tijdschrift van de Vogelbescherming heb ik gezocht naar soorten vogels. Van die geknipte woorden maak ik een collage.

Halve vogel

Ook stel ik de vraag: hoeveel soorten zijn er? Daarachter een stuk van een vleugel, wat me op het idee brengt om er ‘halve vogel’ bij te zetten. Dat is ook een vogelsoort. In ieder geval een soort vogel. Absoluut een vogel, ook al is het maar half. Half is dus ook goed, kennelijk.

Ernaast een collagevogel. Het is een combinatie van twee afbeeldingen, die zo goed op elkaar passen dat je niet eens ziet dat het een collage is. Het doel van die collage was om losjes te werken, maar sommige rommelige technieken worden bij mij alsnog netjes. Ook weer een zelfreflectiemomentje 😉

Stapvogel

Dan een vogel die een stap zet. Ik heb zelf ook een stap te zetten. Sommige stappen neem ik moeiteloos, maar deze vind ik lastig. Waarom? Ik moet denken aan de eerste landing op de maan: ‘Een kleine stap voor een mens, een grote stap voor de mensheid’. A small step… Maar wat in principe een klein stapje is, is voor een vogel misschien toch best wel lastig, aangezien die beter kan vliegen. Toch neemt deze vogel duidelijk een flinke stap. Ik kan moed verzamelen om hetzelfde te doen.

Dansvogels

Kijk nou, daar ligt een foto van twee stappende vogels. Ziet er heel gemakkelijk uit, alsof ze dansen. A two-step. Samen stappen, samenwerken… de kwestie die me nu zo in beslag neemt, is ook een samenwerking. Het is een samenwerking die op één vlak helemaal gemakkelijk verloopt. maar die me op een ander vlak hindert. Ik weet niet hoe ik het aan moet pakken.

Wachtvogels

De volgende vogel-afbeelding die ik vind, is van drie uilen op een tak. Onbeweeglijk en stil. Op de radio het liedje ‘The man who can’t be moved’ van The Script. Vind ik altijd zo fijn om mee te zingen. I’m not moving, I’m not moving… Heerlijk, die onverzettelijkheid. Bij jezelf blijven. Hakken in het zand. Dat wil ik ook. Dus de 3 uilen worden Three who can’t be moved. Is dat correct Engels? Ik hoop het maar. We blijven met z’n drietjes zitten in onze boom, three klinkt hetzelfde als tree.

Wat wil ik bereiken door niet te bewegen? Moet er iets of iemand bij mij terug komen? Haha ja, dat zou ik wel willen, maar dat gaat niet gebeuren. Het liedje (en de videoclip) speelt natuurlijk ook met overdrijving. Je weet best dat je verder moet, maar je wil niet. Dus waarom niet letterlijk op de straathoek blijven zitten, iedereen moet met een boog om je heen lopen, want wie weet komt de ander terug!

Fuzzy-cut

In mijn andere altered book maak ik werk naar aanleiding van Messy May. Daar wordt gesproken van fuzzy-cut, ik denk dat ze bedoelen dat je snel en slordig mag knippen of snijden. Net als bij de vogelcollage wordt het bij mij desondanks netjes en precies. Het woord fuzzy doet me trouwens denken aan een nummer van Grant Lee Buffalo, met net zulke lekkere hoge uithalen als ‘The man who can’t be moved’.

(Kun je me nog volgen?)

In dat nummer ‘Fuzzy’ zit het fragment Faith to replace the fear. Die komt in mijn journal terecht, met een fel oranje vogel, die te groot is voor Bird maar die hier goed past, ook qua kleur. Heb ik op die pagina toch iets dat een beetje fuzzy is.

En… zie je wat er is gebeurd? Ik heb mezelf een antwoord gegeven! Faith to replace the fear. Ik mag vertrouwen hebben, in plaats van angstig zijn. Ik mag mijn mening geven, ik mag mezelf uitspreken, en dat mag zelfs op een (voor mij) rommelige manier, en ik mag erop vertrouwen dat het goed komt.

Jezelf onderzoeken, ondersteunen en ontwikkelen

Gelijktijdig werk ik in Verspreide Opstellen van Jan Ligthart. waarin dit boeksel ontstaat op pagina 25. Het vat perfect samen wat boekselen (en journalen) voor mij is: niet alleen iets moois maken, maar ook jezelf onderzoeken, ondersteunen en ontwikkelen.

Ik ben benieuwd of dat bij jou ook zo werkt!

 

Nieuwsgierigheid gewekt
De waarheid
Het verborgene
Onderzoeken
Ontsluieren
Wegschuiven van gordijntjes

 

Wat ik van knotwilgen vind…

alt test

Als je in therapie bent, helpt het om een dagboek bij te houden. Door te schrijven orden je je gedachten. Je staat ook extra stil bij de gebeurtenissen en de kwesties die besproken zijn en je gevoelens daarbij, wat helpt bij het verwerken. En soms kun je tijdens het schrijven opeens toch wat dingen plaatsen die je tijdens het gesprek met je therapeut nog niet begreep.

Ik heb zelf veel geschreven in de periode dat ik in psychotherapie was. Ik combineerde dagboekschrijven met art journalen en boekselen. Het laatste therapeutische gesprek vond jaren geleden plaats, maar de therapie is nooit afgelopen. Vaak genoeg gebeuren er dingen die me terug doen denken aan die tijd en aan wat we bespraken. Vertrouwde valkuilen willen nog steeds opduiken en sommige kwartjes vallen alsnog.

Op dit moment werk ik aan een boek over psychotherapie, samen met ‘mijn’ psycholoog, en ben ik als het ware voor hetzelfde geld opnieuw in therapie. Voor de derde keer dus. En nog steeds ontdek ik nieuwe verbanden.

Heftige reactie

Zo vroeg mijn therapeut Adriaan een keer wat ik van knotwilgen vond. Die vraag kwam tamelijk onverwacht, want het woord ‘knotwilg’ was niet gevallen in onze gesprekken. Adriaan bedoelde de vraag, denk ik, als inleiding op een vergelijking die hij wilde maken. Maar die vraag over knotwilgen veroorzaakte destijds een sterke reactie. Van binnen dan; want ik denk niet dat ik er iets van heb laten merken tijdens therapie. Ik werd een soort van boos op Adriaan, omdat hij me door die vraag dwong om aan knotwilgen te denken. En daar had ik kennelijk geen zin in.

Maar waarom?

Ik heb me toen niet afgevraagd of daar misschien een reden voor was, voor die heftige reactie van mij. Ook niet toen ik die therapiesessie uiteindelijk verwerkte tot een hoofdstuk voor ons boek. Ik signaleerde alleen zelfkritiek op mijn ‘overdreven’ reactie.

Gisteren las ik het verslag opnieuw door, omdat het manuscript naar de redacteur verzonden moest worden. En toen dacht ik opeens: wat gek dat ik zo heftig reageerde op die knotwilgen. Ik bedoel, Adriaan zal heus wel vaker stenen hebben opgetild waar niks onder bleek te liggen, en daar maakte ik me dan totaal niet druk om. Maar om knotwilgen dus wel.

Vandaag (5 februari 2022) maakten Martin en ik een fietstocht. Martin stelde voor om door de Ruige Weide te fietsen, en ik stemde daarmee in. Maar zodra we er waren, dacht ik: ‘Daar heb je die kutknotwilgen weer’. Die gedachte verraste me. Maar ik kon hem wel meteen plaatsen. Letterlijk. Want op deze weg verongelukte een jongen die ik kende, die net als ik iedere dag van Oudewater naar Gouda fietste om naar school te gaan. Een bijzondere, vrolijke jongen. Ik kende hem van scouting. Hij raakte bekneld tussen een tractor en een knotwilg…

Ja, en dan deze tekst in mijn boekselboek.

Het kind sterft
Het leven staat stil

Boeksel op pagina VIII (inleiding) van Verspreide Opstellen van Jan Ligthart, 1916.

PS: Je kunt het boek ‘Denk je dat je mij kunt helpen?’ rechtstreeks bestellen bij de auteur.

Als je er meer over wil weten, ga dan naar de site van het boek.