fbpx

Advent challenge in leporello boekje

Zeven jaar geleden maakte ik deze kleine leporello boekjes (harmonica) van een mooie kwaliteit tekenpapier. Het boekje bevatte 30 kleine rechthoekjes om op de een of andere manier te bewerken. Plus 14 suggesties voor een dagelijkse opdracht gedurende de advent.
Ik weet nog goed wat de aanleiding was om deze boekjes te maken: ik had een prachtig vel papier gevonden, handbedrukt met goud. Dat vroeg om iets kleins, iets van zorg en aandacht, iets van liefde, genieten, inkeer en dankbaarheid. Perfect voor een adventproject.

Je zou dit ook een challenge kunnen noemen, hoewel ik bij het woord ‘challenge’ niet bepaald aan de rust denk die ik mezelf zo gun in de advent. Maar het is inderdaad wel een uitdaging om iedere dag even de tijd te nemen voor reflectie.

De boekjes zijn al lang verkocht. Maar de handigerds onder jullie maken er gemakkelijk zelf een. Vouw een lange strook zigzag, lijm meerdere stroken aan elkaar om de gewenste lengte te bereiken. De pagina’s van mijn miniboekje waren 4,5 cm breed en 7 cm hoog. Mijn strook was bijna een meter lang; ik had dus wat extra pagina’s tot mijn beschikking.

En hoe vul je het boekje dan in? Ik deel de 14 ideeën graag met je! Uiteraard bevatten de suggesties hier en daar ook een vleugje ‘boekselen’.

30 dagen project voor de advent

In 2019 begint de advent op zondag 1 december. Neem de tijd om toe te leven naar kerst. Dertig lege pagina’s om te vullen met je eigen creativiteit.

  1. Houd je oren open en noteer iedere dag een uitspraak die je hebt opgevangen. Thuis, op straat, in de trein…
  2. Stel iedere dag een minicollage samen met woorden uit de krant van die dag
  3. Maak iedere dag een kleine tekening. Met fineliners, potlood of aquarelverf
  4. Teken iedere dag een mini-mandala. Heerlijk inkleuren
  5. Zoek iedere dag een mooie kleine afbeelding uit een tijdschrift en plak deze in. Misschien nog iets eromheen tekenen, of de achtergrond kleuren?
  6. Kalligrafeer of handletter iedere dag met zorg één mooi woord
  7. Voor bescheiden mensen: noteer dagelijks iets positiefs over jezelf: waar je goed in bent, uniek of waardevol
  8. Teken iedere dag een fantasievogeltje. Begin met een knol– of aardappelvorm. Wat kleur erin. Stipje voor het oog. Dan een snaveltje en pootjes. Vleugeltjes en klaar!
  9. Beschrijf dagelijks een pareltje uit de gebeurtenissen van die dag, uit je eigen leven, je werk, je omgeving of uit het nieuws
  10. Vang een mooi woord en schrijf er een ‘Elfje’ mee/over. Regel 1: 1 woord, regel 2: 2 woorden, regel 3: 3 woorden, regel 4: 4 woorden, regel 5: 1 woord
  11. Neem iedere dag een andere persoon in gedachten die je dierbaar is, en schrijf op wat hij of zij voor jou betekent
  12. Schrijf iedere dag een mooie regel op uit een liedje dat je hebt gehoord of gezongen
  13. Knip iedere dag willekeurig een kleine rechthoek uit een pagina van een afgedankt boek, selecteer de woorden die je aanspreken en maak er een miniboeksel van
  14. Of verzin je eigen project voor die mooie adventstijd!

Ik vind het erg leuk als je me een fotootje stuurt van jouw adventboekje. Of deel het via social media met de hashtag #boekselen en een linkje naar mijn blog.

Veel plezier!

Creatief met beursuitgave Boekkunstbeurs 2019

boekkunstbeurs Leiden

Na het uitbrengen van mijn boek ‘Uitgelezen’ heb ik weliswaar veel te doen aan de promotie ervan (zoals tijdens de Boekkunstbeurs in Leiden, vorige week) maar ik heb gelukkig wel weer een beetje meer tijd voor mijn eigen creativiteit.

Dus…. sorry Boekkunstbeurs, maar ik heb wat anders gemaakt van de beursuitgave van dit jaar…

Voorzijde: pijl toegevoegd zodat de protagonisten weten waar ze zich moeten melden. En de tekst: Iedereen is protagonist van zijn of haar eigen levensverhaal.

Binnenzijde omslag:
Cirkel 1: Ik krijg een papieren tasje met alle onderdelen voor een boekje om zelf in elkaar te zetten, met een instructiebad. Ik wil er liever een boekje voor mezelf van maken, dus ik neem het gave schutblad (Mooie titel! Leuke flap!) en het idee van de gaten en maak er wat anders mee.
Cirkel 2: en dan krijg je dus lijmrestjes in een boekje dat zonder lijm gemaakt kon worden.
Cirkel 3: en dit is geen zwart gat maar een opening naar de levensverhalen van andere mensen: verbinding, gezelschap.

Rechterpagina: Opdruk van het tasje: BOEK – 9 nov. – KUNST – 10 nov. BEURS – 2019
Daardoorheen schemert de tekst: een boek voor je eigen verhaal.

Zwarte pagina rechtsonder: Zijn zwarte gat verdween (boeksel)

Zwarte pagina linksboven: zwart gat dat is verdwenen achter een flapje.

Flapje van taspapier, doorzichtig, erachter zit een strook met de tekst ‘Ik heb een leuk idee voor dat boekje’ ‘Voor dat boekje dat ik aan het maken ben.’ (boeksel)

Op de achterzijde van het strookje heb ik beschreven hoe ik aan dat strookje kom. Wike kocht voor mij op de beurs een tekening van een kauwtje. Daarvan heb ik twee stroken afgesneden zodat hij in mijn journal paste. Een van die stroken paste – toeval! – exact in de vouwen van het tasje.

Achterflap binnenzijde: Appel
Het andere strookje van de tekening vermeldt het woordje kauw.
Een appel om op te kauwen.
Een appel doen op de kauwtjes-power.
Ik ben gek op ambiguïteit.

Achter alle tasjesvouwen nog een strook met persoonlijke aantekeningen over mijn deelname aan de boekkunstbeurs. En het colofon van de instructiepagina, met verontschuldiging aan Katinka Polderman en Wilma van Driel.

De achterzijde van de omslag is nog leeg.

 

Er gebeurt veel in een maand!

Boeksel door Emmy

Het is precies een maand geleden dat mijn boek Uitgelezen verscheen. Sindsdien is er al zo veel gebeurd! Ik krijg superfijne reacties op mijn boek, via leuke kaartjes, mailtjes en mensen die op Paper Passion naar me toe kwamen.

Via de online bestellingen kan ik zien naar welke plaatsen mijn boek afreist. Sommige mensen ken ik persoonlijk (mijn tandarts!), andere ken ik van social media, maar ook heel veel totaal niet. Het voelt wonderlijk dat dat boek, dat het afgelopen jaar zo heel erg van mij alleen was, nu van allerlei andere mensen wordt.

Deze boeksels zijn van Emmy, Kiki, Petra en Wike

Met name op Facebook en Instagram verschijnen boeksels waarin ik de opdrachten uit Uitgelezen herken. Soms zijn het boeksels die ik zelf gemaakt zou kunnen hebben, zo ‘eigen’ zien ze eruit. Mooie vondsten, heerlijke kleuren. Wat ik hoopte tijdens het schrijven, gebeurt: mensen die zichzelf niet creatief vinden worden er toch door gegrepen.

Iedere dag probeer ik wel iets te doen om mijn boek in beeld te brengen, want een boek verkopen dat gaat niet vanzelf. De komende tijd ga ik op tournee langs allerlei creatieve gelegenheden: met een kraam op markten en beurzen en met mijn workshoplezing in boekhandels en bij kunstkringen (zie de agenda onderaan). Twee, mogelijk drie tijdschriften zijn bezig om een artikel aan mijn boek te wijden. En er gebeurt nog veel meer… ik zal me voorlopig niet vervelen! 

Wat is Boekselen?

boeksel voorbeeld
Boekselen is een woord dat ik zelf heb bedacht en alweer enkele jaren volop gebruik. Ik gebruik het voor creatief werken in en met een oud boek.

Knutselen + boeken = boekselen.

Dat je iets met oude boeken kunt doen heb ik natuurlijk niet zelf bedacht. Er bestaan vele woorden voor die ofwel anderstalig zijn, ofwel verwijzen naar ‘Echte Kunst’.
Zoals altered text, artwork on boogpages, book art, found poetry, altered books…

Die termen gebruik ik om op internet rond te struinen en inspirerende ideeën op te doen. Die ik dan weer vertaal naar activiteiten die je zelf thuis kunt doen. Met spullen die je gewoon al in huis hebt (je hebt toch wel ergens een balpen liggen ofzo?). Vooral omdat het zo leuk is om te doen en niet perse omdat het iets moois moet worden.

Gebruik een oud boek als creatieve speeltuin, dat wens ik je toe! Lekker spelen in en met een oud boek. Je bedenkt de spelregels zelf en je mag ze altijd weer aanpassen, ook halverwege. Geniet van het proces. Voor mij werkt het prima om mijn hoofd uit te schakelen na een drukke werkdag.

Ongeveer tien jaar geleden begon ik met boekselen. Ik liet mijn boeksels voorzichtig zien op Flickr en Creatief Contact (het online netwerk van Jenny de Bode). Daar kwamen positieve reacties op en men vroeg mij om er workshops in te geven. In die tijd deed ik toevallig ook mee aan Goudse Hartstocht. Dat is een tocht langs huiskamers van stadgenoten, waarbij de bewoner vertelt over zijn of haar passie. Ik was ook aan de beurt met mijn huiskamer en heb niet alleen verteld over mijn passie boekselen, maar de bezoekers ook aan het werk gezet. Zo zijn de huiskamerworkshops boekselen geboren.

Boeksel voorbeeld

Huiskamerworkshops zijn kleinschalig en vol persoonlijke aandacht. Ik kan lekker thuis blijven, ik heb al mijn spullen en inspirerende boeken bij de hand en hoef geen huur te betalen. Ik haal wat lekkers in huis of bak het zelf. Ik zet biologische thee en koffie en als je opgeklopte melk wilt dan kan dat ook. Voor mij geen zaaltje met TL-verlichting!

Inmiddels zie ik het boekselvirus om zich heen grijpen. Dat ik er een boek over heb geschreven (Uitgelezen, september 2019) en mezelf presenteer op creatieve beurzen draagt daar natuurlijk ook aan bij.

Op Pinterest verschijnt het ene bord met boeksels na het andere en op Instagram vind ik de hashtag #boekselen steeds vaker terug. Dat waren eerst posts van mensen die ik persoonlijk ken, maar nu ook van onbekenden. Dat vind ik erg leuk om te zien.

Ik wens iedereen heel veel plezier met het boekselen. En als je een huiskamerworkshop willen volgen dan weet je mij te vinden! Ook verzorg ik workshoplezingen voor grotere groepen zoals leesclubs, kunstkringen en bij boekhandels en bibliotheken.

Nagenieten van mijn boekpresentatie

Ik heb ervan genoten! Een zaal vol mensen die me kwamen feliciteren met mijn boek, mijn eerste, echte, helemaal eigen boek. Nu een huis vol bloemen, cadeautjes om nog uit te pakken, lieve kaartjes en een prachtige serie foto’s. Nagenieten dus.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  F
Foto’s door Oscar van der Wijk Fotografie

Klik hier om het boek online te bestellen

  • Het boek is online te bestellen; we verzenden op de eerstvolgende dinsdag of vrijdag nadat je betaling binnen is;
  • Je kunt het boek ook bij Loes kopen op een van de beurzen en evenementen dit najaar of tijdens een workshop;
  • Het boek is te koop bij Boekhandel Verkaaik in Gouda, Lange Tiendeweg 35;
  • Er komt ook een verkooppunt in Woerden. Ik vertel je waar precies zodra de boeken daar ook beschikbaar zijn;
  • Als je ook verkooppunt wilt zijn, neem dan even contact op (dat kan ook via het bestelformulier).

Bestellen

 

Thuisbezorgd
Klik op deze link om het bestelformulier te openen
€ 32,50 inclusief verzending
Betaling per Tikkie, dus geef je 06-nummer en mailadres door.
Je kunt aangeven of je een persoonlijke opdracht wilt in je boek.

Honingraat bollen

De werkbeschrijving van de honingraatbollen is al lange tijd geliefd. Ze waren allemaal op, dus ik heb weer nieuwe laten maken. Het is best een secuur klusje om deze bollen zelf te maken. Maar het effect als je hem dan eindelijk open kan bouwen is iedere keer weer een feestje. Leuk van boek pagina’s (uit ingebonden boeken kun je dubbele pagina’s halen), maar bijvoorbeeld ook van atlaspapier. Of in mini-uitvoering voor in je kerstboom… daar heb ik me zelf nog niet aan gewaagd!

#honeycomb #honingraat #oudpapier #recycling #alteredbooks #boekselen #uitgelezen #bol #DIY #maakhetzelf

 

  
Je kunt de werkbeschrijving bij mij kopen
– tijdens een huiskamerworkshop Boekselen in Gouda of op locatie

 

– op mijn kraam tijdens Paper Passion en de Boek Kunst Beurs in Leiden
– of in de winkel van Nu Doen (bij de bibliotheek) in Woerden

De werkbeschrijving van de honeycomb bol staat hier niet in… Wel heel veel andere creatieve ideeën om van een uitgelezen boek je eigen creatieve speeltuin te maken.

Twee dingen tegelijk doen…

Twee dingen tegelijk doen, dat is lastig! Met mijn hoofd bij mijn boek, stond ik deze zaterdag met een kraam voor boekselen en Groene Hart Creatief op WAD cultureel. En vergat ik dus de dingen mee te nemen waarnaar op dergelijke evenementen de meeste vraag is: werkbeschrijving en DIY-pakketjes. En een warme trui, omdat het best koud is als je kraam in de schaduw staat…

UITGELEZEN bij de drukker

Gisteren was ik met Ray Kruithof Kremer van Deltaprint op bezoek bij de drukkerij die mijn boek op papier zet: Drukkerij Holland in Alphen aan den Rijn. Ontwerpster Emmy verdween zowat in de eerste pagina’s die van de persen rolden, om alles gedetailleerd te bekijken.

Ik vond het zelf vooral onwezenlijk. Ik ben er zo intensief mee bezig geweest, het is helemaal van mij, en nu zitten zomaar andere mensen eraan, die ik niet eens ken. En zulke grote stapels papier, allemaal voor mijn boek!

Als je het boek alvast wilt bestellen dan kan dat via de button hieronder. Wij sturen het dan op na 26 september, twee keer per week (dinsdag en vrijdag). Daarbij kun je aangeven of je een persoonlijke opdracht erin wenst. Let op: als je genodigde bent voor de boekpresentatie dan kun je via deze andere link (klik hier) bestellen, want dan sturen we het niet op maar ligt het voor je klaar op 26 september. Ook dit kan met of zonder opdracht erin.

De vormgeefster verscheen zomaar aan mijn tafel

De vormgeving! Ik ken heel wat vormgevers, leuke mensen die goed zijn in hun werk. Allemaal op hun eigen, unieke manier. Maar omdat mijn boekselboek zo persoonlijk is, en de vormgeving van het boek zo belangrijk is voor het effect ervan, vond ik de keuze niet gemakkelijk. Ik raadpleegde het lijstje in mijn hoofd steeds opnieuw maar bleef het vage gevoel houden dat er nóg iemand was, die geschikt zou kunnen zijn. Maar wie? Tot ze een jaar geleden tijdens een beurs aan mijn tafel verscheen. Natuurlijk, Emmy!

Emmy van Dotter Design
Emmy van Dotter Design

De persoonlijke klik met vormgeefster Emmy van Harskamp van Dotter Design uit Haastrecht was er meteen, ook al bij onze eerste kennismaking tijdens een sketchcrawl. Maar haar werk kende ik nog nauwelijks. We spraken elkaar nu uitgebreid, en na afloop gaf ik haar teksten en foto’s mee om de eerste werktekeningen te maken. Materiaal dat ik dus niet alvast had durven mailen. Zo spannend!

Twee weken later opende ze haar presentatiemap en ik was er helemaal stil van. Op de openingspagina plaatste ze een knipseltje dat naar mijn idee onooglijk was. ‘Dit maak ik wel over’, had ik gezegd! Maar zij voerde het uit in een kleur en een eenvoud die mij ontroerden.

Emmy begrijpt wat ik bedoel. Haar ontwerp straalt rust uit en verzorgdheid. En dat terwijl de inhoud zo divers, veelkleurig en veelvormig is. Ze durft te spelen met de elementen en haar eigen kunstzinnige inslag spreekt ook mee.

Toen ik die opmaakproef zag, kreeg ik voor het eerst echt het gevoel dat mijn boek wel eens mooi kon worden. Ik zag het vóór me. Dat was een belangrijk moment in het schrijfproces.

Inmiddels zijn we dik een half jaar verder. Vandaag kreeg ik de digitale proef ter correctie. Het ontwerp staat nog steeds als een huis. Dit weekend gaan mijn meelezers het grondig doornemen. De vuurproef…

‘Uitgelezen’ door Loes Vork, cover
‘Uitgelezen’ door Loes Vork, pagina 12 en 13
‘Uitgelezen’ door Loes Vork, pagina 30 en 31

Op zoek naar meer inspiratie? In het boek Uitgelezen beschrijft Loes Vork stap voor stap hoe je een uitgelezen boek verandert in je eigen creatieve speeltuin, ook als je niet creatief bent.

Toestemming vragen is nog niet zo gemakkelijk

Auteursrechten zijn belangrijk. Ik begrijp zeer goed dat auteurs, fotografen, illustratoren, vertalers, ontwerpers, kunstenaars, uitgevers enzovoorts de credits moeten krijgen die ze verdienen. Maar waarom is het achterhalen van de rechten en het vragen van toestemming dan zo ingewikkeld?

Voor de illustraties in mijn boek over boekselen, dat in september verschijnt, heb ik een hele lijst uitgevers per brief benaderd om toestemming te vragen voor het gebruik van hun uitgave als achtergrond van of element in mijn creatieve werk.
 
Ik heb eerst onderzocht of die toestemming inderdaad wel nodig is. Daar kwam ik niet helemaal uit (helemaal niet eigenlijk), ook niet met advies van deskundigen op het gebied van intellectueel eigendom. Het boekselen valt niet in een categorie die in de wet duidelijk wordt beschreven zoals een recensie, citaat, fotocollage of reproductie. Je kunt beargumenteren dat mijn werk nieuw creatief werk is, dat los staat van het oorspronkelijke werk. Maar de basistekst schemert er toch doorheen of staat er omheen, en die kan herkenbaar zijn. En wat is precies wel of niet herkenbaar?   
 

Daarom heb ik besloten om de situatie per brief uit te leggen aan de betreffende uitgeverijen, en om op een menselijke manier te vragen om toestemming. Het was echter een enorme zoektocht om de namen, postadressen en mailadressen van de bijbehorende uitgevers te vinden. 

Het staat vaak niet in het boek zelf. Dat werd dus online zoeken. Soms is de uitgever online compleet onvindbaar. Opgeheven, opgegaan in een andere uitgeverij, auteur overleden… Ik verwacht niet dat het gebruik van deze boeken iemand op zal vallen. De oorspronkelijke tekst is amper te herkennen als bijvoorbeeld nog maar drie woorden leesbaar zijn, en de rest achter een tekening is verdwenen. Toch wil ik het oorspronkelijke werk dat mij zo inspireerde graag de credits geven die het verdient, en op zijn minst beschrijven in een register van gebruikte boeken.

Ik heb alle uitgevers die ik wel kon vinden dus een brief gestuurd met uitleg en een voorgefrankeerd antwoordformulier, om het reageren zo gemakkelijk mogelijk te maken. En daar heb ik, met wat geduld, gelukkig al best wat reacties op binnen.

Als eerste mocht ik een positieve reactie ontvangen van de uitgever van Max Havelaar door Multatuli (waarin ik onder meer boekselde voor een kunstwerk voor de Koffiefabriek in Gouda), en van Tom Lanoye voor de novelle Heldere Hemel (perfect materiaal voor 1-minuutboeksels). Daar ben ik erg blij mee! 

Ook van Uitgeverij Kluitman & Pepper Books heb ik toestemming om mijn werk in 3 van hun boeken op te nemen in mijn boek. Ze kijken straks nog even mee met de digitale drukproef, dat komt vast wel goed. Dus ik kan me uitleven in en met Floortje op de Ski’s van Cok Grashoff, De Kameleon steekt van wal – H. de Roos en Marjoleintje op Vlieland van Freddy Hagers…

En nóg een goed bericht: Acco Uitgeverij is akkoord met de boeksels in Mindfulness: een pad van vrijheid door David Dewulf. Daar heb ik met extra plezier in geboekseld omdat het boek vanwege het onderwerp mindfulness mooie woorden bevat én een extra fijne bladspiegel heeft met grotere letters en veel witruimte.

Jinke Hesterman is akkoord met het gebruik van (geboekselde) teksten uit haar De Terugkeer van Willy en Rene, mits de bron wordt vermeld. Dat doe ik uiteraard. Er staan ook gave afbeeldingen in door Willemien Holterman, aan haar heb ik apart toestemming gevraagd. Dat is nog even afwachten. Ook dit is een bijzonder fijn boekje om in te werken door de prachtige papierkwaliteit, de mooie oblong vormgeving en de illustraties.

1-minuut boeksel door Monique Kemp
in Heldere hemel, Tom Lanoye, 2012

Mijn werk in Pimpelmeesjes, natuur in beeldmag ik echter niet laten zien. Dat heeft voor mijn boek gelukkig geen problematische gevolgen. Ook de erven van Paul Biegel hebben liever niet dat ik mijn werk in zijn boek Anderland – een Brandaan mythe publiceer. Dat werk houd ik dan maar voor mezelf…

Waar ik nu nog héél hard op hoop is een positieve reactie van de uitgeverij van Het onzichtbare geluk van andere mensen van Manu Joseph: daar heb ik zo veel mooie boeksels in gemaakt die ik graag wil laten zien. In dat boek heb ik combinaties van woorden gevonden die me dierbaar zijn, en het zoeken naar vergelijkbare woorden in een ander boek lijkt me een schier onmogelijke klus.   

Wat tot slot over blijft is dat ene boek uit 1958 waarvan de uitgever me meldt dat de rechten van het vertaalde werk niet meer bij hen liggen, maar terug zijn gegaan naar de oorspronkelijke uitgever. En welke dat is… geen idee. Het staat in ieder geval niet in het betreffende boek vermeld, en ook niet in de brief van de uitgever van de vertaling.